امروزه يافته هاي محققان در عرصه نانوفناوري بسياري از ابعاد زندگي ما انسان ها را تحت تاثير خود قرار داده است. اگرچه نانو يا نانومتر تنها يك مقياس اندازه گيري و برابر با يك ميلياردم متر است، اما آنچه سبب وجه تمايز مواد مختلف در عرصه فناوري شده و زمينه مناسبي را براي تحقيقات بيشتر روي مواد توسط محققان به وجود آورده است، خواص و عملكرد شگفت انگيز مواد در اين مقياس است كه تنها برخاسته از افزايش واكنش پذيري و سطح تماس آنها خواهد بود. محققان در اين عرصه با استفاده از آزمايش هاي ساده، موفق به كشف ويژگي هايي از مواد در مقياس نانو شده اند كه كاربردي ساختن آنها نقش بسيار مهمي در بهبود زندگي ما انسان ها خواهد داشت. با توجه به افزايش تقاضا براي استفاده از نانوذرات در صنايع مختلف، نانوذرات مختلفي نظير نقره، مس، تيتانيا، سيليكا و آلومينا براي نخستين بار در كشور در صنعت توليد شده و مورد استفاده قرار گرفته است.
نقره از جمله موادي است كه از مدت ها پيش به عنوان يك باكتري كش قوي شناخته شده است. آزمايش هاي انجام شده در بخش ميكروبي دانشگاه علوم پزشكي ايران نيز نشان داده است كه اين ماده در غلظت هاي بسيار پايين توانايي از بين بردن بيش از يك ميليون باكتري را دارد. اين در حالي است كه با كاهش قطر ذرات از 75 نانومتر به 3 نانومتر، قدرت باكتري كشي كلوئيد بشدت افزايش خواهد يافت كه اين مكانيزم عمل ناشي از تركيب و واكنش نقره با گروه سولفيد هيدروژن باكتري هاست. يون هاي نقره بر مولكول هاي DNA كه فعاليت آنها تضعيف شده، از تاثيرگذاري بيشتري برخوردار است. در نتيجه واكنش يون نقره با گروه هاي تيول در پروتئين، باكتري غيرفعال مي شود. بنابراين نقره به صورت تجاري به عنوان آنتي باكتريال مورد استفاده قرار مي گيرد. جالب است بدانيد علي رغم اين كه اين ماده بر بيش از 650 نوع باكتري مختلف از خاصيت ضدباكتريايي برخوردار است، بر سلول زنده تاثيري نخواهد گذاشت. بنابراين، اين ماده مي تواند در بسياري از صنايع از جمله نساجي، پليمر، كاشي و سراميك، شوينده، شيشه و … مورد استفاده قرار گيرد. در سال هاي اخير به علت افزايش شيوع بيماري ها در جوامع مختلف، ميزان تقاضا براي پارچه هاي آنتي باكتريال در بازارهاي داخلي و خارجي به نحو چشمگيري افزايش يافته است و به همين علت محققان كشورمان در دانشگاه علوم پزشكي ايران براي بررسي تاثير يون هاي نقره بر روي باكتري هاي گرم مثبت و گرم منفي، با استفاده از آزمايش هاي متعدد در محيط آزمايشگاهي و همچنين روي موجودات زنده، كمترين غلظت اين ماده براي جلوگيري از رشد باكتري و همچنين كمترين غلظت براي از بين بردن باكتري هاي مولد بيماري را مورد بررسي و مطالعه قرار داده اند.
باكتري هاي مورد مطالعه در اين طرح تحقيقاتي از عمده باكتري هاي بيماري زا بيمارستاني هستند كه در ابتلابه 80 درصد بيماري هايي كه فرد در بستر بيماري به آنها دچار مي شود، تاثيرگذار بوده اند كه از ميان آنها باكتري هاي مولد اسهال، التهاب روده، خونريزي، مننژيت نوزادان، بيماري هاي گوارشي، عفونت سيستم ادراري و در خانم ها عفونت ريوي از شايع ترين عوامل بيماري زاي پنومني هستند. [7]
به گفته مهندس يزدان رضازاده، كارشناس ارشد نانو و مجري اين طرح تحقيقاتي، آزمايش هاي لازم در مورد پتو و منسوجات فاقد بافت نيز انجام و تاييديه هاي لازم براي توليد اين نوع منسوجات در مقياس صنعتي گرفته شده است. با توجه به اين كه استفاده از نانو ذرات نقره در صنعت نساجي و توليد انواع پارچه ها علاوه بر داشتن خاصيت ضد ميكروبي از قابليت بوزدايي نيز برخوردار است، مي توان از اين پارچه ها در توليد ملحفه هاي بيمارستاني، پتو، لحاف، منسوجات نبافته اتاق عمل، ماسك و ديگر البسته پزشكي نيز استفاده كرد. علاوه بر اين، چندين آزمايش حساسيت جلدي كه مورد تاييد مراكز درماني و بهداشتي است، روي پارچه هاي آنتي باكتريال انجام شده است كه نتايج آنها نشان مي دهد استفاده از نانو ذرات نقره در صنايع نساجي هيچ گونه اثر سوئي را براي موجودات زنده به همراه نخواهد داشت.